| ECO-TIMOR | Diaspora | UC UGM | UH | UEU | UE | UN | PNUD | USA | UA | APEC | ASEAN | OPEC | WTC | CPLP | PALOP | INTEC | RDTL
"...Dili - O Presidente Republica Dr. Ramos Horta adverte a Fretilin (Maior Partido da Oposiçao- MPO) a cooperar com o Estado e o Governo para o longo prazo no 35º anivversario festa ASDT/Fretilin. O PM Xanana Gusmao pediu desculpa publica relacionado com o accidente "baindeira nacional caiu" na cerimonia VII aniv. restauraçao Independencia no dia 20 de Maio em Dili e está de visita a Angola. Fretilin diz que a Marcha da Paz será realizada quando termina a reestruturacao do partido chega ao fim. O PUN - Partido Unidade Nacional da Fernanda Borges, deputada e presidente da Comissão A no Parlamento Nacional considera que só a Igreja Católica garante a paz genuina e justiça social em Timor Leste. ASDT/Xavier do Amaral discorda a proposta de eleicao antecipada porque "o povo quer Xanana Gusmao conduza o país até 2012". Bispo de Dili Dom Alberto Ricardo apela a minimizaçao da divergencia pessoais para consolidar a uniao da liderança polítca em torno dos projectos do desenvolvimento nacional. Esthon L. Foenay, vice governador da NTT apela no dia 20 de Maio de 2009 a possibilidade de "renovaçao da reconciliacao" entre timorenses com as ex-IDP residentes em Atambua/Kupang!
ASSINALADOS - O VII ANIVERSARIO, OS MARTIRES DA PATRIA E LEMOS PIRES

Coimbra - Reunidos em Coimbra no dia 23 de MAio de 2009 S.E. Dr. Antonito de Araújo, encaregado de Negocios da RDTL em Lisboa; Representantes PALOP´s; Estudantes Timorenses Zona Norte, Comunidade e amigos de Timor Leste residentes em Coimbra assinalaram o VII Aniversário, os mártires da Patria e o último governador de Timor General Mario Lemos Pires num minuto de silencio que inicia a cerimonia da investidura da VI direcçao da ATC no Centro Cultural Dom Dinis da Universidade de Coimbra...

segunda-feira, setembro 24, 2007

SE LOS MAK BELE KONTA HISTÓRIA TIMOR

Wainhira ita haré fali ba haksesuk malu iha uma fukun kona ba programa IV governu konstitusional nian, lori mai liur buat oi-oin. Ida mak mudansa notavel iha disukusaun (quase ema hotu koalia, la hein hi´it liman deit hanesan tinan hirak liu ba). Ida fali mak kontra ataque entre deputados Fretilin ho Primeiro Ministro Xanana Gusmão tan lia sakat kona ba programa Governu foun nian. Buat ida normal teb-tebes ba ema nebe habitua ona ho situsaun hirak hanesan ne´e. Ema balu haré buat ne´e hanesan fali hirus malu tebes, la respeita malu, la rekonhese historia no buat seluk tan. nune´e rekore be-beik ba historia hodi bele explica ninia posisaun. deputado nia papel laos konta historia.
Faktu mak, Deputadu Riak (AMP) ho Deputado David Ximenes (Fretilin) haksesuk malu kona ba ataques hirak kontra Xanana durante diskusaun Programa Governo nian. Deputado nain rua ne´e kahur fali buat tolu ba ida deit: Emosaun, Hostória ho diskusaun nebe precisa, liu-liu mak argumentu (razaun) kona ba programa Governo nian. Deputado rua ne´e haré ba aspecto ida importante teb-tebes maibe laos sira nain rua nia kompetensia atu koalia buat hirak ne´e. Tan ne´e lao ses tiha husi assuntu prinsipal "aprovasaun progama governo nian.
Tuir atan hau nia haré, deputado sira nia funsaun mak diskute, aprova lei ou programa ruma konaba desenvolvimentu ou Plano orsamental ruma estado nian. Agora, história? Xanana hatene ona katak sai Primeiro Ministro mak ne´e prontu hodi rona husi los no mos husi sorin karuk. Dala barak, fatuk ho ai mos nalsulin ba primeiro Ministro nia leten. Agora haré ida nebe importante mak halo komentário..se ita hola ba lia hotu, interesse nasaun nian lalao ba oin.
Se ita haré ba oin, programa IV governo konstitusional nian implementa dau-daun ona. Por exemplo, Sekretário estado balu koalia dau-daun ona kona ba bolsa de estudo ba F-FDTL ba ensino superior iha Dili ou ba liur ou plano foun kona ba recrutamentu; balu fali koalia kona ba harí Instituto MicroFinanças (IMF) no mos preokupasaun kona ba investimento iha lian português, sst. Statement hirak ne´e laiha ema ida husi oposisaun la halo kontra proposta, basa ema hotu sei diskute hela se mak respeita xanana no se mak la respeita ou se mak hatene liu konta história.
Se hau mak estudante história ruma, hau revoltado kedas tan ba deputado sira mos hakarak sai fali historiador. Tinan lima liu ba, deputado balu passa vida konta historia los deit ba fali historiador seluk, to´o ema balu hirus (baruk rona) hodi dehan, "sira ne´e hatene konta história deit maibe la hatene ukun".
Ne´e duni hau sugere, se deputado sira iha tempo barak liu, analisa didiak deklarasaun husi governante sira balu foin lalais ne´e husi tetu vantagem ho desvantagem iha nebe. Deklarasaun hirak nebe ukun nain foin sae sira refere iha leten laos atu repete historia maibe kria mekanismus nesessarios hodi konsolida desenvolvimento nebe ita hotu hakarak.
Nusa historia la husik ba historiador sira mak konta ka hakerek historia???
Coimbra, 24.09.2007
Félix Jesus

Sem comentários: